Bluetooth-straling: gevaarlijk of veilig? Uitleg en tips

Hoe werkt Bluetooth-straling precies?

Bluetooth is een technologie die we dagelijks gebruiken om apparaten draadloos met elkaar te verbinden, van onze smartphone met oortjes tot een computermuis met een laptop. Om die verbinding te maken, maakt Bluetooth gebruik van radiogolven, ook wel radiofrequente (RF) straling genoemd. Hoewel het woord “straling” misschien alarmerend klinkt, is het belangrijk om te weten over welk type straling we het hebben.

We maken een onderscheid tussen twee soorten straling:

• Ioniserende straling: Dit is de krachtige soort straling, zoals röntgenstraling en gammastraling, die genoeg energie heeft om elektronen uit atomen te stoten en zo DNA te beschadigen. Dit type is schadelijk voor onze gezondheid.
• Niet-ioniserende straling: Dit is een veel zwakkere vorm van straling die niet genoeg energie heeft om atomen te veranderen. Signalen van de radio, je wifi-netwerk en dus ook Bluetooth vallen allemaal in deze categorie. Ze worden over het algemeen als veilig beschouwd voor de mens.

Het zendvermogen van Bluetooth is bovendien extreem laag, zeker in vergelijking met een gsm. Een gsm moet immers verbinding maken met een zendmast die soms kilometers ver staat. Een Bluetooth-headset hoeft maar een signaal naar je telefoon in je broekzak te sturen. De meeste Bluetooth-apparaten (Klasse 2) hebben een bereik van slechts 10 meter en een vermogen dat duizend keer zwakker is dan dat van een smartphone.

Is Bluetooth schadelijk voor de gezondheid?

Dit is de kern van de vraag. Volgens de huidige wetenschappelijke consensus is er geen sluitend bewijs dat de niet-ioniserende straling van Bluetooth-apparaten op lange termijn schadelijk is voor de gezondheid. Wereldwijde en nationale gezondheidsorganisaties, zoals de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), baseren zich op duizenden studies en komen tot dezelfde conclusie.

Om de blootstelling aan straling te reguleren, gebruiken we de ‘Specific Absorption Rate’ (SAR-waarde). Deze waarde meet hoeveel radiofrequente energie door het lichaam wordt opgenomen. In Europa en België geldt een wettelijke limiet van 2,0 watt per kilogram (W/kg). Bluetooth-apparaten, zoals draadloze oortjes, hebben een SAR-waarde die honderden keren lager is dan deze limiet. Ze behoren tot de zwakste zenders die we dagelijks gebruiken.

Sterker nog, bellen met je gsm tegen je oor gedrukt zorgt voor een significant hogere blootstelling aan straling dan wanneer je een Bluetooth-headset gebruikt. De headset fungeert als een ‘tussenpersoon’, waardoor de veel krachtigere zender (je gsm) verder van je hoofd blijft.

Zijn draadloze oortjes (zoals AirPods) en hoofdtelefoons veilig voor je hersenen?

Een specifieke zorg die vaak opduikt, is de nabijheid van draadloze oortjes. Ze zitten immers in of op je oor, vlak bij je hersenen. Is dat geen extra risico? Hoewel de angst begrijpelijk is, is hij volgens experts ongegrond. De vraag “zijn draadloze hoofdtelefoons veilig?” kan volmondig met “ja” beantwoord worden, net als de vraag “zijn oortjes slecht voor je?”.

De grootste bedreiging van oortjes voor je gezondheid is niet de straling, maar wel gehoorschade door een te hoog volume. Daar moet je dus veel meer op letten.

Bedraad vs. Draadloos: Wat is veiliger qua straling?

Als je alle straling wilt vermijden, wat is dan de beste keuze? Laten we de twee opties naast elkaar zetten.

Conclusie: Technisch gezien geven bedrade oortjes minder straling af omdat ze geen radiosignaal uitzenden. Echter, het verschil is zo klein en de straling van Bluetooth is zo ver binnen de veilige normen, dat de keuze voor draadloos voor de meeste mensen geen gezondheidsrisico vormt. De voordelen van het gebruiksgemak wegen voor velen zwaarder door.

Is een Bluetooth-verbinding veilig tegen hackers?

De vraag “is een Bluetooth verbinding veilig” gaat niet alleen over straling, maar ook over dataveiligheid. Omdat Bluetooth een draadloze verbinding is, bestaat er een theoretisch risico dat iemand je signaal onderschept. In de praktijk zijn moderne Bluetooth-versies goed beveiligd met encryptie, maar er blijven enkele risico’s bestaan, vooral op openbare plaatsen.

Bluejacking

Het ongevraagd versturen van berichten naar een ander Bluetooth-apparaat. Dit is eerder vervelend dan gevaarlijk.

Bluesnarfing

Een ernstigere aanval waarbij hackers proberen om data (zoals contacten of berichten) van je apparaat te stelen via een onbeveiligde Bluetooth-verbinding.

Gelukkig kun je jezelf hier eenvoudig tegen beschermen. Als je vreemd gedrag opmerkt, zijn er specifieke signalen die erop kunnen wijzen dat je telefoon gehackt is.

Veelgestelde vragen (FAQ)

Veroorzaken AirPods of draadloze oortjes kanker?

Nee, de huidige wetenschappelijke consensus is dat er geen bewijs is dat de niet-ioniserende straling van Bluetooth-oortjes kanker kan veroorzaken. Organisaties zoals de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en Stichting Tegen Kanker bevestigen dat de lage blootstellingsniveaus geen risico vormen.

Is Bluetooth gevaarlijker dan wifi of 4G/5G?

Nee, integendeel. Bluetooth heeft een veel korter bereik (meestal tot 10 meter) en een aanzienlijk lager zendvermogen dan een wifi-router of een gsm die verbinding maakt met een 4G- of 5G-mast. Hierdoor is je blootstelling aan straling van Bluetooth veel lager.

Bestaan er oortjes met lage straling (Low EMF)?

Ja, die bestaan. Dit zijn vaak ‘air tube’ headsets die het geluid via holle luchtbuisjes naar je oren leiden. Dit houdt de elektronische componenten verder van je hoofd. Voor de gemiddelde gebruiker worden standaard Bluetooth-oortjes echter als volkomen veilig beschouwd binnen de geldende normen.

Mogen zwangere vrouwen of kinderen Bluetooth-apparaten gebruiken?

Ja, het gebruik wordt als veilig beschouwd. De stralingsniveaus zijn zo laag dat er geen specifieke waarschuwingen zijn voor zwangere vrouwen of kinderen. Het algemene advies voor kinderen is wel om het gebruik van elektronica te matigen, voornamelijk om gehoorschade door te luid volume te voorkomen en schermtijd te beperken, niet vanwege de straling.